Het monitoringsysteem voor de dagelijkse sterfte (MoMo) schat dat tijdens de eerste hittegolf van het jaar 2026, die afgelopen zondag begon en deze donderdag (25 juni 2026) afneemt, 212 sterfgevallen in verband met de hoge temperaturen zijn geregistreerd, waarbij de regio’s in het centrum en het noorden het zwaarst werden getroffen.
De dag met de hoogste oversterfte was gisteren, toen bijna de helft van de sterfgevallen (96) werd geregistreerd, terwijl op dinsdag en woensdag – volgens het Nationaal Meteorologisch Agentschap (Aemet) de warmste dagen die deze maand in Spanje sinds ten minste 1950 zijn gemeten – respectievelijk 66 en 38 sterfgevallen werden geteld. Zondag waren het er 13.
Het gaat om voorlopige gegevens en men moet een week wachten totdat deze stabieler zijn, legt Diana Gómez, wetenschapper bij het Nationaal Centrum voor Epidemiologie (CNE), uit aan EFE. Het centrum beheert deze tool, die geen daadwerkelijke sterfgevallen meet, maar een statistische extrapolatie maakt door de waargenomen dagelijkse sterfte te vergelijken met de voor deze periode verwachte sterfte en de temperaturen.
Uit de eerste gegevens blijkt echter dat er in de laatste vier dagen van juni „een duidelijke stijging“ is geweest; deze maand zijn voorlopig 380 sterfgevallen als gevolg van hoge temperaturen geregistreerd, waarvan meer dan de helft (55 %) tijdens de hittegolf die vandaag ten einde loopt. Deze cijfers komen dus bovenop die van afgelopen mei, toen 101 sterfgevallen in verband met extreme hitte werden geregistreerd – het hoogste aantal voor deze maand in de gehele historische reeks.
Per regio bekeken is de curve van de oversterfte het meest uitgesproken in de regio’s in het centrum en het noorden: 43 in Catalonië, 32 in Castilië en León, 30 in Baskenland, 28 in Madrid, 18 in Andalusië, 13 in Navarra en Aragón, 11 in Castilië-La Mancha, 8 in de Autonome Gemeenschap Valencia, 7 in Asturië, 5 in Galicië en telkens 3 in Cantabrië, Extremadura en La Rioja.
Hittegolven treden steeds vroeger op, waarschuwen de deskundigen, en hoewel er nog geen definitieve resultaten beschikbaar zijn, wijst een studie die het CNE momenteel afrondt erop dat „hoe eerder ze beginnen, hoe groter de invloed op de sterfte is“, aldus Gómez.
Bovendien is aangetoond dat de hitte vooral de meest kwetsbare mensen het leven kost en reeds bestaande aandoeningen verergert; 200 van de door het MoMo voor deze periode berekende sterfgevallen waren dan ook toe te schrijven aan 65-plussers, met name aan 85-plussers, een groep die goed is voor 148 sterfgevallen.
Een ander record in juni is dat de minimumtemperaturen voor het eerst boven de 30 graden uitkwamen, en wel gedurende meerdere opeenvolgende nachten, waarbij de nachten van 22 en 23 juni de warmste waren die deze maand werden geregistreerd.
De gevolgen van de verzengend hete nachten voor de sterfte worden niet gemeten door het MoMo, maar volgens Gómez „moet er verder in deze richting worden gewerkt“, aangezien er al studies zijn die de invloed van de nachttemperaturen op de gezondheid aantonen. Volgens een studie die deze week is gepubliceerd in het vakblad „Nature Climate Change“, onder leiding van het Europees Centrum voor Weersvoorspellingen op Middellange Termijn (VK), zijn de nachttemperaturen zelfs sneller gestegen dan de dagtemperaturen: De tien warmste nachten van elk jaar zijn wereldwijd gemiddeld met 0,32 graden per decennium warmer geworden, tegenover 0,27 graden bij de dagtemperaturen.
Bron: persbureaus
