De zomer van 2026 loopt ten einde, maar de financiële druk blijft bestaan. Op de Balearen zijn de prijzen in augustus met maar liefst 4,4 % gestegen. Deze stijging overtreft de gemiddelde loonsverhoging die in de momenteel geldende cao’s voor dit jaar is overeengekomen. De vakbonden eisen daarom een herziening van de loonclausules.
In maart voorzagen de op de eilanden geregistreerde cao’s in een gemiddelde verhoging van 3,94 % voor 23.108 bedrijven en 228.413 werknemers. In de huidige situatie rijst de vraag of deze verhogingen nog wel toereikend zijn.
De bezorgdheid reikt verder dan de onlangs gepubliceerde cijfers van de consumentenprijsindex. Woonlasten, vervoer en basisbehoeften – essentiële uitgaven voor huishoudens – zijn eind augustus sterk gestegen. De kosten voor huisvesting, water, elektriciteit, gas en andere brandstoffen zijn met 5 % gestegen; de vervoerskosten met 5,3 %, terwijl levensmiddelen en alcoholvrije dranken 3,2 % duurder zijn geworden.
Deze prijsontwikkeling baart de vakbonden zorgen. Pedro Homar, algemeen secretaris van de UGT Balears, is van mening dat de loonsverhogingen tot nu toe – vaak rond de 4 % – een deel van de druk kunnen verlichten. Toch benadrukt hij de noodzaak om waakzaam te blijven en indien nodig de loonaanpassingsclausules opnieuw in te voeren. Er wordt geëist dat loonsverhogingen niet opnieuw achterblijven bij de kosten van levensonderhoud.
Het dilemma komt vooral duidelijk naar voren als het gaat om huisvesting. Hoewel de consumentenprijsindex de kosten van huisvesting niet rechtstreeks weergeeft, zien de vakbonden hierin het grootste gat in het gezinsbudget. Volgens een studie van de CCOO heeft een werknemer op de Balearen ongeveer 2.260,47 euro bruto per maand (bij 14 betalingen) nodig om rond te komen. De organisatie schat het gemiddelde loon echter op ongeveer 1.650 euro en benadrukt dat de woonkosten weliswaar aanzienlijk zijn, maar niet de enige kostenpost vormen.
Ook de kosten voor levensmiddelen, een onvermijdelijke uitgavenpost, zijn in augustus verder gestegen met 3,2 %. De CCOO constateert hierbij veranderingen in het koopgedrag: werknemers zien af van bepaalde producten of beperken hun uitgaven voor levensmiddelen, energie of woningonderhoud, zoals Maria Àngels Aguiló, secretaris voor Economisch Model en Transities bij de CCOO, toelicht.
Ook de stijgende brandstofprijzen hebben de druk tegen het einde van de zomer vergroot. De vervoerskosten op de Balearen zijn gestegen van 3,6 % in juli naar 5,3 % in augustus. De horeca en hoteldiensten vertonen met een prijsstijging van 8,2 % op jaarbasis de grootste prijsstijging.
Gezien deze ontwikkelingen dringt de UGT erop aan dat bij cao-onderhandelingen opnieuw proactief wordt ingegaan op de prijsvolatiliteit. Het opnemen van loonaanpassingsclausules wordt als noodzakelijk beschouwd. „Ook al lijken de verhogingen misschien hoog, vaak compenseren ze slechts het verlies aan koopkracht”, voegt Homar toe.
Bron: persbureaus
