De Europese Commissie heeft woensdag (22 april 2026) naar aanleiding van de prijsstijgingen als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten een reeks aanbevelingen op het gebied van energie gepresenteerd, waaronder coördinatiemaatregelen zoals het onderzoeken van de mogelijkheid dat de EU-lidstaten kerosine gezamenlijk gebruiken.
“De Commissie zal met de lidstaten, de brandstofleveranciers en de luchtvaartsector overleggen over alternatieve kerosinevoorzieningskanalen en maatregelen voorstellen om de verdeling onder de lidstaten te optimaliseren en zo de beschikbaarheid in alle regio’s en op alle luchthavens te waarborgen”, aldus de mededeling die vandaag door de Commissie is gepresenteerd.
Momenteel gaat het slechts om een idee zonder directe uitvoering, aangezien Brussel aangeeft dat het “de Europese coördinatie zal versterken om de distributie van brandstof tussen de lidstaten te optimaliseren”.
“We zijn bereid verdere maatregelen te nemen mocht de situatie verslechteren”, zei Teresa Ribera, vicevoorzitter van de Europese Commissie voor een schone, eerlijke en concurrerende transitie, tijdens een persconferentie.
De Europese Commissie spreekt zich echter duidelijker uit wanneer zij aankondigt een brandstofwaarnemingscentrum te willen opzetten om een duidelijker beeld te krijgen van de situatie in de 27 lidstaten.
“Het wordt opgericht om de productie, import, export en voorraden van brandstoffen voor het verkeer in de EU te volgen. Dit maakt het mogelijk om mogelijke tekorten snel te herkennen en, in het geval van vrijgave van noodreserves, gerichte maatregelen te nemen om een evenwichtige verdeling van de brandstof te handhaven”, aldus de Commissie.
Hoewel er een wettelijke verplichting bestaat dat elk land oliereserves voor 90 dagen moet aanhouden, beslissen de lidstaten zelf welk deel zij bestemmen voor ruwe olie of geraffineerde producten zoals kerosine, en de Commissie is niet noodzakelijkerwijs op de hoogte van de details.
“Op dit moment hebben we geen volledig overzicht”, verklaren Europese bronnen, eraan toevoegend dat de Commissie heeft vastgesteld dat de raffinagecapaciteit in de EU de afgelopen jaren is afgenomen en sterk geconcentreerd is in enkele landen.
De Europese Unie beschikt over de capaciteit om 70 % van de door haar verbruikte kerosine te raffineren, maar een deel daarvan wordt geëxporteerd, zodat de 27 lidstaten 40 % van de door hun vliegtuigen verbruikte brandstof in het buitenland kopen en de helft daarvan, dus 20 % van de totale hoeveelheid, via de smalle doorgang van Hormuz wordt vervoerd.
Met acht raffinaderijen, geëxploiteerd door Repsol, Moeve en BP, is Spanje het EU-land met de op twee na meeste verwerkingsinstallaties, alleen achter Duitsland en Italië. Toch is Spanje een netto-importeur van kerosine, aangezien het het grootste deel van zijn productie zelf verbruikt.
Nog voordat de Europese Commissie haar voorstellen officieel presenteerde, verklaarde de derde vicevoorzitter en Spaanse minister van Ecologische Transitie, Sara Aagesen, dat Spanje zich ten opzichte van andere Europese landen in een “bevoorrechte positie” bevindt wat kerosine betreft.
Ze voegde eraan toe dat de exploitanten de productie hadden opgevoerd en stond open voor manieren van coördinatie en solidariteit, zoals het opzetten van een platform voor gezamenlijke inkoop in de EU om onderhandelingsmacht te verwerven – geïnspireerd door de ervaringen met gas.
Verschillende luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM en Lufthansa, hebben vluchten in de komende weken opgeschort, niet vanwege een tekort aan kerosine, maar omdat de hoge prijs de exploitatie onrendabel maakt.
Zonder op dit moment wetswijzigingen voor te stellen, herinnert de Commissie de lidstaten er in haar mededeling aan dat de geldende voorschriften de luchtvaartmaatschappijen ruimte bieden voor flexibiliteit, bijvoorbeeld bij het gebruik van slots.
De mededeling maakt geen melding van passagiersrechten, maar EU-commissaris voor Vervoer Apostolos Tzitzikostas had al laten doorschemeren dat Brussel het niet gerechtvaardigd acht dat luchtvaartmaatschappijen hun toevlucht nemen tot dynamische vluchtprijzen die variëren naargelang de kerosinetekorten, aangezien dit niet als overmacht wordt beschouwd. De commissaris verzekerde dinsdag bovendien dat Europa deze zomer de “meest stabiele en veilige” plek ter wereld is om te reizen.
Bron: persbureaus
