Het ministerie van Landbouw, Visserij en Natuur heeft acht kunstmatige nesten geplaatst om het broeden en het herstel van de visarend (Pandion haliaetus) op de Balearen te bevorderen.
Vier daarvan bevinden zich op Formentera, twee op Ibiza en evenveel op Mallorca, zo meldde het ministerie onder leiding van minister Joan Simonet in een persbericht.
Deze maatregel maakt deel uit van de beschermingsmaatregelen die zijn genomen om de broedpopulatie van een van de meest symbolische roofvogelsoorten van de archipel te versterken, en vindt plaats in het kader van het plan voor herstel, transformatie en veerkracht, dat door de Europese Unie wordt gefinancierd met middelen uit het programma „Next Generation EU“.
„De visarend is een van de grote symbolen van ons natuurerfgoed, en ondanks het herstel van de afgelopen jaren wordt hij op de archipel nog steeds als bedreigd beschouwd, waarbij er vooral op het eiland Mallorca problemen zijn met de bescherming van de soort“, verklaarde Simonet.
De acht definitieve locaties zijn door de deskundigen van het ministerie geselecteerd op basis van de voorstellen en conclusies van de door de GOB opgestelde studie. In deze voorstudie werden bekende voormalige broedplaatsen van de soort geanalyseerd, evenals locaties op Mallorca, Menorca, Ibiza en Formentera waarvan de plaatsnamen wezen op de aanwezigheid van broedplaatsen.
Daartoe werd het volledige historische archief doorzocht en werd een overzicht opgesteld van bekende historische broedplaatsen van de soort op de eilanden. Vervolgens werd bij de selectie van de locaties rekening gehouden met criteria zoals de terreingesteldheid, de rust van de omgeving, de geschiktheid voor het broeden van deze soort en de technische haalbaarheid van de maatregelen.
De werkzaamheden werden tussen april en mei 2026 uitgevoerd op verschillende locaties langs de kusten van Mallorca, Ibiza en Formentera. De permanente constructies werden geïnstalleerd in grotten, rotsuitsteeksels en beschutte delen van steile kusten, die door de verantwoordelijke deskundigen waren geselecteerd om veilige en geschikte ruimtes te bieden voor de voortplanting van de soort.
De nesten zijn gebouwd van wilgenmanden, sokkels van multiplex voor de scheepsbouw en verankeringssystemen die speciaal zijn aangepast aan de omstandigheden aan de kust van de Balearen. Om de integratie in het landschap te bevorderen en de structuur van de natuurlijke nesten van de visarend zo goed mogelijk na te bootsen, zijn als afwerking takken en resten van posidonia verwerkt.
De visarend is een van de meest unieke roofvogels aan de kust van de Balearen en een soort die tijdens het broedseizoen bijzonder gevoelig reageert op verstoringen.
Directe vervolging, het plunderen van nesten, elektrische schokken, de bebouwing van de kust en de verslechtering van de leefgebieden hebben in de loop van de 20e eeuw geleid tot een sterke afname van de populatie, waardoor de soort als „bedreigd“ werd aangemerkt.
Om deze reden voert de regionale regering verschillende monitoring-, beschermings- en beheerprogramma’s uit om het herstel van de populatie te bevorderen, waarbij de maatregelen zowel gericht zijn op de bescherming van de dieren als op de verbetering van de broedplaatsen.
De meest recente monitoringgegevens bevestigen over het algemeen een positieve ontwikkeling van de broedpopulatie van deze soort op de Balearen, hoewel de broedvogels op Mallorca tijdens het broedseizoen in zekere mate worden gestoord, hetzij door menselijke verstoringen, hetzij door moeilijkheden bij het vinden van voedsel.
Tijdens het inventarisatieseizoen 2025 werden op Mallorca 11 territoriumvormende paren waargenomen, waarvan er acht eieren legden en vijf met succes broedden, met in totaal 11 uitgevlogen jongen. In het Nationaal Park Cabrera werden vijf territoriumvormende paren opgespoord, waarvan er drie met succes broedden en vier jongen grootbrachten. Op Menorca werden vier territoriumvormende paren geregistreerd. Alle paren begonnen met het broeden en drie konden dit met succes afronden, met in totaal zes uitgevlogen jongen.
Ook op Ibiza verbeterde het broedsucces aanzienlijk: drie paren hebben met succes vier uitgevlogen jongen grootgebracht – één meer dan vorig jaar, toen slechts één paar eieren legde en geen enkel jong het overleefde. Op Formentera is sinds de jaren zestig geen broedpopulatie van deze soort meer waargenomen.
„De gegevens bevestigen dat de natuurbeschermingsmaatregelen resultaat opleveren, maar maken ook duidelijk dat het nog steeds om een kleine en bedreigde populatie gaat. Daarom is het van essentieel belang om te blijven investeren in maatregelen die de broedomstandigheden van de soort verbeteren, haar leefgebieden beschermen en ervoor zorgen dat deze positieve trend zich de komende jaren consolideert“, concludeerde de minister.
Bron: persbureaus
