De wereldwijde CO₂-uitstoot door fossiele brandstoffen zou voor het eerst sinds de COVID-19-pandemie weer kunnen dalen. Volgens het rapport „Global Carbon Budget 2026“ wordt een daling van 0,4 % ten opzichte van 2025 voorspeld. Twee ontwikkelingen bepalen dit beeld: de groei van hernieuwbare energie en geopolitieke omwentelingen zoals de oorlog in Iran, die de energiemarkt beïnvloeden.
Een schoolvoorbeeld van deze dynamiek zijn de Balearen. De definitieve sluiting van de thermische centrale Es Murterar daar markeert een mijlpaal, ook al blijft de bijdrage aan de emissiereductie beperkt, aangezien de centrale de laatste tijd toch al zelden in bedrijf was. Veel belangrijker is het groeiende aandeel van zonne- en windenergie, ondersteund door een toegenomen elektriciteitsimport vanaf het vasteland, waar het aandeel van hernieuwbare energie inmiddels aanzienlijk hoger is.
Tegelijkertijd wordt op de eilanden een moratorium ingesteld voor nieuwe projecten op het gebied van hernieuwbare energie, om beter rekening te houden met landschaps- en natuurbescherming. Kritisch blijft het feit dat de Balearen hun klimaatdoelstellingen tot nu toe niet halen: de uitstoot van broeikasgassen lag onlangs nog 80 % boven het niveau van 1990, hoewel er tot 2030 een reductie van 40 % is gepland.
Deskundigen zoals Damià Gomis pleiten voor een maatschappelijke ommezwaai. Zij pleiten voor een consequente prioritering van het openbaar vervoer, een beperking van vliegreizen en een sterke focus op lokale en seizoensgebonden consumptie. Tegelijkertijd benadrukken zij dat nieuwe fotovoltaïsche installaties bij voorkeur moeten worden aangelegd op reeds verhard of aangetast terrein, om waardevolle landbouw- en natuurlandschappen te beschermen.
De energietransitie blijft dus een evenwichtsoefening tussen klimaatbescherming, voorzieningszekerheid en landschapsbehoud. Uiteindelijk blijkt: de weg naar lagere emissies is haalbaar, maar vereist doortastende maatschappelijke, technologische en politieke veranderingen.
Bron: persbureaus
