De zorg over huisbezetters — de zogenaamde „okupas“ — is voor veel vastgoedeigenaren in Spanje een alomtegenwoordig onderwerp. Vooral mensen met een tweede woning aan de kust, vaak afkomstig uit het buitenland, zijn bang dat hun woning tijdens langere afwezigheden door onbevoegden wordt bewoond. Met de inwerkingtreding van de Ley Orgánica 1/2025 in april 2025 is de wettelijke situatie echter ingrijpend veranderd.
De wet versnelt de afhandeling van gevallen van huisvredebreuk (allanamiento de morada) en onrechtmatige inbezitneming (usurpación). Deze feiten vallen nu onder de zogenaamde juicio rápido — een snel werkende spoedprocedure. Als een eigenaar de bezetting binnen de eerste 48 uur ontdekt, mogen de Policía Nacional of de Guardia Civil direct ingrijpen wanneer de overtreding op heterdaad wordt betrapt — zonder aanvullende rechterlijke beschikking. Een netwerkalarm kan hierbij doorslaggevend zijn, omdat het een nauwkeurige tijdregistratie biedt.
Na het verstrijken van de termijn van 48 uur is een gerechtelijk bevel nodig, waardoor de procedure aanzienlijk kan worden vertraagd. In theorie is afronding binnen 15 dagen mogelijk, mits alle benodigde bewijsstukken, zoals de nota simple (uittreksel uit het kadaster), foto’s of getuigenverklaringen, beschikbaar zijn.
Niet in alle gevallen is een snelle afhandeling mogelijk: wie bijvoorbeeld te maken heeft met een achterstallige huurder, een zogenaamde „inquiokupa”, moet de civielrechtelijke weg bewandelen — een procedure die uit ervaring meer tijd in beslag neemt. Ook banken en beleggingsfondsen zijn uitgesloten van civiele spoedontruimingen, terwijl particulieren, non-profitorganisaties en overheidsinstanties voorrang krijgen. Bovendien moeten rechtbanken bij kwetsbare gezinnen de sociale diensten inschakelen, wat vaak voor verdere vertragingen zorgt.
Het hervormde Spaanse huur- en eigendomsrecht biedt particulieren meer mogelijkheden om op te treden tegen krakers. Het blijft van cruciaal belang om snel te reageren en de eigen rechten en de nieuwe procedurele situatie goed te kennen. Zo neemt de kans toe om snel de controle over het onroerend goed terug te krijgen.
Bron: persbureaus
