De Europese Commissie beschuldigde Instagram en Facebook vrijdag (10 juli 2026) ervan dat ze, door functies zoals eindeloos ‘scrollen’, het automatisch afspelen van video’s, de meldingen en ‘sterk gepersonaliseerde’ inhoud een „verslavend ontwerp“ te hebben dat „het fysieke en psychische welzijn van de gebruikers, met inbegrip van minderjarigen en kwetsbare volwassenen“, in gevaar brengt.
De Europese Commissie is van mening dat beide sociale netwerken de Wet op digitale diensten (DSA) overtreden, die grote technologiebedrijven verplicht minderjarigen te beschermen tegen de inhoud die zij op internet te zien krijgen, en zou Meta (het moederbedrijf) een boete kunnen opleggen van maximaal 6 % van zijn wereldwijde jaaromzet, mocht het ontwerp van de platforms niet worden aangepast.
Brussel is van mening dat de functies van Instagram en Facebook „de ‚autopilot-modus‘ van de hersenen activeren, wat bijdraagt aan het ontstaan van ongezonde gewoonten en dwangmatig gebruiksgedrag“, aldus een verklaring.
Dit zijn de voorlopige conclusies waartoe de Commissie is gekomen na het in mei 2024 gestarte onderzoek, in het kader waarvan zij Meta afgelopen april al had verweten geen doeltreffende maatregelen te nemen om te voorkomen dat kinderen jonger dan 13 jaar toegang krijgen tot haar platforms.
De Commissie wijst erop dat Meta de risico’s van het „verslavende ontwerp“ van Instagram en Facebook niet adequaat heeft beoordeeld, waardoor de huidige maatregelen om deze risico’s te beperken niet doeltreffend zijn.
Concreet is de Commissie van mening dat Meta de beschikbare informatie over het aantal uren dat minderjarigen ’s nachts op beide sociale netwerken doorbrengen, heeft genegeerd, en stelt zij vast dat de tijdbeheertools – inclusief die welke standaard voor jongeren zijn geactiveerd – „gemakkelijk“ kunnen worden uitgeschakeld.
De Europese Commissie is van mening dat de tools voor ouderlijk toezicht „alleen effectief zijn“ als ouders of voogden „over de nodige technische kennis beschikken“ en „tijd en moeite“ steken in het begrijpen van de werking ervan.
Bovendien stelt Brussel vast dat de adviezen en links naar informatie over geestelijke gezondheid die Meta aan gebruikers ter beschikking stelt, „het risico van het ‚verslavende ontwerp‘ van Instagram en Facebook blijkbaar niet voldoende verminderen“.
„De bescherming van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van Europeanen moet voor sociale netwerken prioriteit hebben“, verklaarde Henna Virkkunen, vicevoorzitter van de Europese Commissie en verantwoordelijk voor digitaal beleid.
Meta heeft nu de mogelijkheid om de beschuldigingen van de Commissie te weerleggen.
Mocht Brussel echter niet overtuigd zijn door de argumenten en zou Meta het ontwerp van Instagram en Facebook niet aanpassen, dan zou een boete van maximaal 6 % van de wereldwijde jaaromzet kunnen worden opgelegd.
De recente maatregelen van de Europese Commissie tegen sociale netwerken zijn gericht tegen hun verslavende ontwerp, zoals in het geval van TikTok, waaraan zij hetzelfde verwijt, of tegen de e-commerceplatforms Shein en Temu, waartegen zij in dit verband een onderzoek heeft ingesteld.
Bron: persbureaus
