De zee rond de Balearen breekt in augustus 2026 ongekende records wat betreft de maximumtemperaturen, met een regionaal gemiddelde van 29,5 graden in de afgelopen tien dagen, wat neerkomt op een afwijking van 3,7 graden boven het gemiddelde, en een absoluut record van 29,7 °C op 15 augustus, aldus onderzoekster Mélanie Juza van het Systeem voor Kustvoorspelling en -observatie van de Balearen (Icts-Socib) in een interview met Efe.
„De hele westelijke Middellandse Zee heeft in augustus te maken met zeer hoge temperaturen, met regionale gemiddelde afwijkingen van meer dan 3 °C ten opzichte van de referentieperiode 1982–2015“, voegt de oceanografe toe en wijst erop dat de afwijkingen in de Franse wateren de afgelopen dagen iets groter zijn.
In het geval van de Balearen is deze afwijking van 3,7 °C ten opzichte van de referentiewaarden voor de oppervlaktetemperatuur van de zee „erg groot, vooral omdat dit al vele dagen zo is“.
Tot nu toe lag de hoogste temperatuur die in de eerste helft van augustus door satellieten in de wateren van de archipel werd gemeten op 29,2 °C, maar deze maand werd niet alleen 29,7 °C bereikt, maar op meerdere dagen ook 29,5 °C. „En we zijn pas halverwege de maand”, waarschuwt de wetenschapper van het Socib gezien een situatie die „in augustus in de zee voor de Balearen ongekend” is.
Ook de door Puertos del Estado en het Socib beheerde boeien hebben voor dit seizoen lokaal zeer hoge zeetemperaturen gemeten. De boei voor de kust van Dragonera registreerde op 5 augustus met 33 °C zijn absolute temperatuurrecord. „Sinds die datum wordt daar elke dag, tussen ongeveer 12 en 15 uur, 30 °C gemeten, en op 16 augustus werd zelfs 31,2 °C bereikt”, legt de oceanografe uit.
De boei voor de kust van Mahón heeft op 8 augustus 32,3 °C gemeten; die in de baai van Palma registreerde op dezelfde dag 31 °C; en de peilmeter aan de kust van Pollença registreerde op 11 augustus 32,1 °C.
„Dat zijn veel waarden boven de 30 °C, en veel daarvan zijn records“, benadrukt Melanie Juza.
Wetenschappers noemen het fenomeen een „zeehittegolf“, die zich voordoet wanneer de zeetemperaturen in een bepaald gebied en in een bepaald seizoen gedurende vijf opeenvolgende dagen of langer hoger liggen dan 90 % van de historische gegevens. Dit jaar heeft het Socib een eerste mariene hittegolf op de Balearen eerder dan normaal vastgesteld, namelijk al in mei, met een afwijking van gemiddeld meer dan 4 graden ten opzichte van het regionale gemiddelde.
„Sinds half juni maakt de zee rond de Balearen een zeer langdurige mariene hittegolf door, met enkele schommelingen, die echter in de laatste dagen van juni en nu in augustus bijzonder uitgesproken was“, legt de oceanografe uit.
Onder de directe gevolgen die door de zo warme zee worden veroorzaakt, benadrukt Juza „zeer ernstige en in sommige gevallen ingrijpende gevolgen voor soorten en habitats, zoals de achteruitgang van zeegrasvelden, het afsterven van mariene organismen, verstoringen van de groei- en voortplantingscyclus van soorten, en veranderingen in populatiegrootte en verspreiding“.
Dit verlies aan biodiversiteit treft belangrijke sociaal-economische sectoren aan de Middellandse Zeekust, zoals de visserij en het toerisme.
De onderzoekster van Socib wijst op de onzekerheid die ontstaat doordat deze zomer van 2026 „de vijfde zomer op rij is met absoluut uitzonderlijke temperaturen“.
„We worden geconfronteerd met een ongekend scenario, aangezien we al meerdere jaren op rij te maken hebben met zeer intense, zeer langdurige en terugkerende hittegolven in zee, die een nog nooit eerder geziene situatie van thermische stress veroorzaken“, legt ze uit. Ze benadrukt dat de gevolgen van de hittegolven in zee, die verder reiken dan afzonderlijke voorvallen, nog onbekend zijn, en is van mening dat „er waarschijnlijk langetermijngevolgen zijn die tot nu toe nog niet konden worden onderzocht”.
Ze herinnert eraan dat al bekend is dat de Posidonia oceanica bij temperaturen boven de 28 °C wordt aangetast. „Maar gezien zoveel zomers en zoveel hittestress in de loop der jaren zullen we misschien ook het uitsterven van soorten of planten meemaken“.
Een ander belangrijk gevolg doet zich in de herfst voor, want „door meer warmte en vocht aan de atmosfeer af te geven, kunnen de warme wateren bijdragen aan de versterking van extreme weersomstandigheden zoals stormen en hevige regenval“. Bovendien versterken zeer warme wateren de tropische nachten, waardoor de nachtelijke afkoeling van de kust wordt beperkt en het welzijn van de mensen wordt aangetast.
In het geval van de Balearen zal de thermische uitzetting van de oceaanwaterkolom, die bijdraagt aan de stijging van de zeespiegel, „de kustgebieden en de kustlijn aantasten, met alle bijbehorende gevolgen voor de infrastructuur, ecosystemen en kustgemeenschappen“, voegt Juza toe.
