De congresverkiezingen op 3 november 2026 vormen een beslissend moment voor de Verenigde Staten, want het Amerikaanse volk stemt dan over de samenstelling van het 120e Congres. Met de herverkiezing van alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaat staat er de facto een referendum over de tot nu toe verlopen tweede ambtstermijn van president Donald Trump op het programma. De politieke fronten zijn verhard, de stemming is wisselvallig.
Volgens recente peilingen zouden de Democraten de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden kunnen heroveren, terwijl de strijd om de Senaat op het scherp van de snede staat. Het aanzien van Trump heeft te lijden gehad onder de oorlog met Iran en de gestegen brandstofprijzen; de voorspelde Republikeinse dominantie is sterk aan het wankelen gebracht. Toch behoudt Trump als president het machtige vetorecht – een centraal machtsinstrument waarmee hij wetsvoorstellen van de Democraten kan blokkeren. Een tweederde meerderheid om het veto te overstemmen wordt als vrijwel onhaalbaar beschouwd.
Een overwinning van de Democraten in ten minste één kamer zou de manoeuvreerruimte van Trump merkbaar beperken – met name door onderzoekscommissies, dagvaardingen en controle over de begroting en het commissiewerk. Hakeem Jeffries en belangrijke commissievoorzitters zetten in op een ambitieuze anticorruptieagenda, die verstrekkende onderzoeken tegen Trump en zijn regering voorziet. Politieke initiatieven richten zich op de kosten van levensonderhoud, gezondheidszorg en sociale rechtvaardigheid, terwijl er wordt gedebatteerd over het ongedaan maken van Trumps economische hervormingen.
Een door de Democraten geleide Senaat zou Trumps benoemingen voor belangrijke ambten kunnen blokkeren. In het geval van een krappe gelijkstand zou de vicepresident – momenteel JD Vance – de doorslag geven. Een duidelijke Democratische meerderheid zou voor Trump bijzonder precair zijn, aangezien gematigde Republikeinen dan mogelijk de krachten zouden kunnen bundelen met de oppositie.
De congresverkiezingen van 2026 zijn dus veel meer dan klassieke tussentijdse verkiezingen: ze zijn een uiting van een diep verdeelde Amerikaanse samenleving en bepalen in belangrijke mate het politieke handelingsvermogen van de president in de laatste fase van zijn ambtstermijn.
Bron: persbureaus
