Wie naar Palma vliegt, kan ze nauwelijks over het hoofd zien: honderden windmolens die zich uitstrekken over de vlakte ten zuiden van de luchthaven en tijdens de landing majestueus met hun wieken in de wind draaien. Maar waarom heeft juist Mallorca zo’n buitengewoon hoge dichtheid aan windmolens – meer dan bijna elk ander eiland in de Middellandse Zee?
Het antwoord ligt in de krachtige en betrouwbare noordenwind, de tramontana. Deze koude wind, die de bergketen in het noordwesten van het eiland vormt, bereikt snelheden die windenergie economisch bruikbaar maken. Zo ontstond op Mallorca een wijdverspreide windmolenindustrie, die vandaag de dag alleen nog door Kreta wordt overtroffen.
Historisch gezien stonden er duizenden windmolens op het eiland, waarbij twee hoofdtypen te onderscheiden zijn: de oudere, cilindrische graanmolens met stoffen zeilen, die al vóór de christelijke verovering in de 13e eeuw graan tot meel maalden, en de nieuwere waterpompmolens met metalen wieken, die in de 19e eeuw werden geïntroduceerd om grondwater voor de landbouw op te pompen.
Tegenwoordig zijn sommige van deze molens gerestaureerd en toegankelijk, bijvoorbeeld in de visserswijk Es Jonquet in Palma of in Pla de Sant Jordi, waar de watermolens hun oorspronkelijke context hebben behouden. Veel windmolens verkeren echter in slechte staat. De restauratie verloopt traag vanwege het grote aantal molens en het feit dat ze vaak in particulier bezit zijn, maar er zijn toegewijde initiatieven die het industriële erfgoed van Mallorca willen behouden.
Voor de lokale bevolking en bezoekers zijn de windmolens vaak slechts een onderdeel van het landschap. Maar wie hun geschiedenis kent, ziet in hen een levend getuigenis van eeuwenoude tradities en technische innovaties die Mallorca zo uniek maken. Dit unieke windmolenlandschap verrijkt niet alleen het beeld van het eiland, maar biedt ook een diepere verbinding met de geschiedenis en cultuur van de Middellandse Zee.
Bron: persbureaus
