De vijg is een van de oudste door de mens geteelde vruchten en bereikt op de Balearen zijn hoogtepunt in september. Hoewel de oogst al eind juli begint, komt de volle smaak van deze unieke vrucht pas tegen het einde van de zomer tot zijn recht. Botanisch gezien is de vijg geen gewone vrucht, maar een zogenaamd syconium – een vlezige structuur die honderden minuscule bloempjes bevat en daarmee een ongebruikelijke vorm van vruchtvorming vertegenwoordigt.
Archeologische vondsten in de Jordaanvallei tonen aan dat vijgen al meer dan 11.000 jaar geleden werden geteeld, nog vóór de eerste graanvelden. Ze speelden een belangrijke rol in de vroege agrarische samenlevingen en zorgden dankzij hun bewaarbaarheid door drogen voor duurzame voedselreserves. In de oudheid golden vijgen als symbool voor overvloed en vruchtbaarheid, en atleten van de Olympische Spelen gebruikten ze vanwege hun hoge energiegehalte als voedsel vóór wedstrijden. Ook de filosoof Plato gaf de voorkeur aan gedroogde vijgen vanwege hun hoge voedingswaarde en gemakkelijke verkrijgbaarheid.
Een wijdverbreide mythe betreft de relatie tussen vijgen en wespen: sommige vijgensoorten hebben inderdaad wespen nodig voor de bestuiving, waarbij de wesp in de vrucht wordt verteerd. De meeste vijgen die tegenwoordig op markten verkrijgbaar zijn – met name op de Balearen – zijn echter parthenocarpisch en ontwikkelen vruchten zonder bestuiving, waardoor ze veilig kunnen worden gegeten.
Vijgenbomen produceren twee oogsten per jaar: de ‘brevas’ in de vroege zomer aan het oude hout, die groter en minder zoet zijn, en de eigenlijke vijgen, die in de late zomer aan nieuwe scheuten rijpen en een intensere smaak hebben. Op de Balearen worden vooral de inheemse variëteiten zoals ‘Bordissot Negra’ en ‘Coll de Dama’ gewaardeerd en maken ze deel uit van het cultureel erfgoed.
Qua voedingswaarde zijn vijgen rijk aan vezels, belangrijke mineralen zoals kalium en magnesium, en antioxidanten. Gedroogd vormen ze een geconcentreerde energiebron, waardoor ze al duizenden jaren lang hun belang als gezond voedingsmiddel hebben behouden. Toch is het raadzaam om ze te eten als onderdeel van een evenwichtige voeding.
De vijg verbindt zo op fascinerende wijze geschiedenis, cultuur en voeding en blijft een waardevolle vrucht waarvan de geheimen en mythen tot op de dag van vandaag tot de verbeelding spreken.
Bron: persbureaus
