De Europese Unie staat op een cruciaal keerpunt: in de komende twee weken willen de lidstaten vaststellen wie namens Europa de onderhandelingen met Rusland zal leiden om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne. Na de uitnodiging van Moskou om bij toekomstige gesprekken rechtstreeks aan tafel te zitten, neemt de druk om actie te ondernemen toe – mede onder invloed van het recente bezoek van de Amerikaanse onderhandelaars aan Rusland.
Centraal in de discussie staat de vraag: wie kan en moet de belangen van Europa op geloofwaardige en effectieve wijze behartigen? Namen als António Costa, voorzitter van de Europese Raad, en Kaja Kallas, de hoge vertegenwoordiger voor buitenlands beleid, worden genoemd, maar er is tot nu toe geen overeenstemming. Vooral Frankrijk en Duitsland, die tot nu toe de toon aangaven in het E3-formaat, zijn niet geneigd hun leidende rol af te staan.
De meningen lopen uiteen: Terwijl de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, benadrukt hoe belangrijk het is dat de EU rechtstreeks aan de onderhandelingstafel met Rusland zit, spreekt Kaja Kallas zich uit tegen zwak leiderschap en voor een duidelijk standpunt ten opzichte van Moskou. Ook de Ierse premier Micheál Martin wijst erop dat de Europese vertegenwoordiger niet alleen de 27 EU-lidstaten moet vertegenwoordigen, maar ook partners zoals het Verenigd Koninkrijk of Noorwegen moet betrekken.
Tegelijkertijd roept de Zweedse premier Ulf Kristersson op om het belang van de personeelskwestie niet te overdrijven. Verschillende formats – van E3 tot E5 en de EU-instellingen – zijn even legitiem, zolang de belangen van Europa en in het bijzonder die van de EU zelf worden gewaarborgd.
De komende weken zijn cruciaal: de EU moet eenheid tonen en iemand aanwijzen die de Europese kracht en eensgezindheid aan de onderhandelingstafel symboliseert. Alleen zo kan zij recht doen aan de historische roeping om actief bij te dragen aan de vrede in Europa.
Bron: persbureaus
