In 2025 was steenkool nog maar goed voor 9,2 % van de elektriciteit die in de Europese Unie werd opgewekt – het laagste aandeel sinds ten minste 1990 en ver verwijderd van het aandeel van destijds van meer dan een derde, zo blijkt uit de meest recente gegevens van het EU-bureau voor de statistiek Eurostat.
Het aandeel van deze fossiele brandstof in de Europese elektriciteitsproductie daalde in 2024 voor het eerst onder de 10 % en nam vorig jaar opnieuw af, waarmee een neerwaartse trend werd voortgezet die ertoe heeft geleid dat andere energiebronnen, waaronder sinds 2024 ook zonne-energie, steenkool in de elektriciteitsmix van de EU hebben ingehaald. Concreet droeg bruinkool in 2025 5,5 % bij aan de totale elektriciteitsproductie in de EU, wat neerkomt op 154.186 gigawattuur (GWh), terwijl steenkool – ook wel bitumineuze steenkool genoemd – nog eens 3,7 % voor zijn rekening nam, met 105.601 GWh.
Deze cijfers staan in schril contrast met het aandeel dat steenkool drie decennia geleden had, toen het meer dan een derde van de totale elektriciteitsproductie van de Unie uitmaakte, terwijl het aandeel in 2000 nog 30,4 % bedroeg. Sindsdien is het aandeel vrijwel continu gedaald, met lichte stijgingen tussen 2011 en 2012 en opnieuw tussen 2021 en 2022, totdat in 2025 het laagste niveau in de door Eurostat geanalyseerde tijdreeks werd bereikt.
Deze daling heeft ook de positie van steenkool ten opzichte van andere energiebronnen veranderd. In 1990 waren steenkool en bruinkool de op één na en op twee na belangrijkste bronnen voor elektriciteitsopwekking in de EU, met een aandeel van respectievelijk 19,8 % en 15,3 % in het totale volume, terwijl ze in 2025 waren teruggevallen naar respectievelijk de zevende en zesde plaats. Zo werden beide steenkoolsoorten in 1994 ingehaald door kernenergie en in 2019 door aardgas, terwijl waterkracht en windenergie in 2023 de leiding overnamen en zonne-energie in 2024 eveneens de koppositie innam.
De daling van hun aandeel in de elektriciteitsproductie valt bovendien samen met nieuwe dieptepunten in de steenkoolwinning en het steenkoolverbruik in de EU, zoals blijkt uit de ramingen van Eurostat voor het jaar 2025. Concreet daalde het verbruik van steenkool tot 107 miljoen ton en dat van bruinkool tot 184 miljoen ton – in beide gevallen de laagste waarden die ooit zijn geregistreerd.
Deze daling vindt plaats tegen de achtergrond dat verschillende lidstaten de uitstap uit deze fossiele brandstof versnellen. Portugal stopte in 2021 met de elektriciteitsproductie uit steenkool, terwijl Slowakije in 2024 de bruinkoolwinning stopzette, waardoor er momenteel nog acht EU-landen bruinkool winnen.
Bron: persbureaus
