Het Spaanse pensioenstelsel staat steeds meer in het middelpunt van maatschappelijke en politieke debatten. Met een vervangingsgraad van 77 procent van het laatste salaris voor nieuwe gepensioneerden biedt Spanje volgens deskundigen de meest royale pensioenuitkeringen van de hele Europese Unie. Maar deze royaalheid heeft zijn prijs: bijna een derde van alle belastinginkomsten van de staat gaat naar de financiering van de pensioenen.
Volgens de denktank Fedea is het tekort van het pensioenstelsel – dat wil zeggen het verschil tussen de ingelegde premies en de uitbetaalde uitkeringen – gestegen tot ongeveer 4 procent van het bbp. Daarmee overtreft het zelfs het officiële begrotingstekort van Spanje. Ter vergelijking: het EU-gemiddelde voor de vervangingsratio bedraagt slechts 45 procent.
Er zijn ook regionale verschillen: zo ontvangen mensen in Baskenland aanzienlijk hogere pensioenen dan bijvoorbeeld in Extremadura.
Een deel van de gespannen situatie is toe te schrijven aan pensioenhervormingen in de jaren 2021 tot en met 2023. Tegelijkertijd blijft het aandeel ouderen in de totale bevolking stijgen, wat de druk op de staatsbegroting nog verder vergroot. Fedea voorspelt dat het tekort van het pensioenstelsel tegen 2050 zou kunnen oplopen tot meer dan 6 procent van het bbp.
Hoewel de pensioenuitkeringen zelf als veilig worden beschouwd, dreigt deze financiële crisis andere belangrijke openbare diensten in het gedrang te brengen – zoals onderwijs of infrastructuur.
De royale Spaanse pensioenen zorgen voor sociale zekerheid, maar stellen de staat op de lange termijn voor aanzienlijke financiële uitdagingen. Zonder ingrijpende structurele hervormingen zal de kloof tussen inkomsten en uitgaven verder toenemen, wat de politieke druk om maatregelen te nemen in de toekomst waarschijnlijk nog verder zal vergroten.
Bron: persbureaus
