De door de regering van de Balearen geïnitieerde uitbreiding van de woningvoorraad door de aankoop van grond en woningen voor 8,5 miljoen euro, waardoor Ibavi met 171 eenheden wordt uitgebreid, roept de vraag op of deze maatregelen voldoende zijn om het woningtekort en de daarmee samenhangende druk op de woningmarkt effectief te verlichten.
De vraag rijst of geld en haast alleen voldoende zijn om de complexe uitdagingen het hoofd te bieden. De uitbreiding van Ibavi met 171 nieuwe woningen lijkt op het eerste gezicht positief, maar is het gezien de totale behoefte slechts een druppel op een gloeiende plaat?
Een kritische beoordeling van de situatie laat zien dat de 8,5 miljoen euro die de regering van de Balearen ter beschikking heeft gesteld en de geplande 171 extra woningen weliswaar een stap in de goede richting zijn, maar nauwelijks voldoende zijn om de voelbare druk op de woningmarkt op Mallorca echt te verlichten. De cijfers zijn weliswaar duidelijk, maar hun zeggingskracht met betrekking tot de bruikbaarheid in het dagelijks leven en de effectiviteit op lange termijn is beperkt.
De vraag rijst hoe hoog de kosten per woning werkelijk zijn en welk deel van de nieuw geplande eenheden daadwerkelijk bestemd is voor huishoudens met een laag inkomen. Ook de berekening van de huurprijzen en de realistische termijnen voor de voltooiing van de woningen zijn doorslaggevende factoren waarmee bij de beoordeling van de maatregelen rekening moet worden gehouden.
Zonder duidelijke antwoorden op deze vragen bestaat het risico dat de maatregelen niet het gewenste effect sorteren en de verdringing van mensen met een laag inkomen zelfs nog versterken.
De uitbreiding met 171 woningen is weliswaar een stap in de goede richting, maar in verhouding tot het bestand van ongeveer 2.500 huurwoningen en de werkelijke vraag blijft de omvang beperkt. De aankoop van grond en woningen voor 8,5 miljoen euro laat ruimte voor speculatie over de prijs per vierkante meter en de kwaliteit van de locaties.
De versnelde procedure, die nieuwbouw moet versnellen, klinkt aantrekkelijk, maar snelheid zonder transparantie kan leiden tot inferieure planning, slechte energienormen of een gebrekkige verbinding. Bovendien moet worden bedacht dat openbare woonruimte alleen functioneert als er tegelijkertijd maatregelen worden genomen op het gebied van onderhoud, sociale begeleiding en langetermijnfinanciering.
In het publieke debat wordt vaak gesproken over nieuwbouw en bedragen, terwijl lopende kosten, sociale diversiteit en langetermijnhuurmodellen minder aandacht krijgen. Eveneens wordt er zelden gesproken over hoe bestaande gebouwen in binnensteden kunnen worden gerenoveerd of leegstaande bedrijfsruimten kunnen worden herbestemd. Ook ontbreekt vaak een eerlijke discussie over de vraag wie er profiteert van de nieuwe woningen: zijn dat lokale gezinnen, werknemers in het toerisme of eerder groepen investeerders die later zouden kunnen privatiseren?
Om de situatie duurzaam te verbeteren, zijn concrete oplossingen nodig. Daarbij hoort het prioriteren van verdichting in de binnenstad door het stimuleren van herbestemming van leegstaande winkels en kantoorruimtes boven nieuwbouw aan de rand van de stad. Open-book-financiering, waarbij de overheid openbaar maakt hoeveel er per eenheid wordt geïnvesteerd, kan speculatie voorkomen. Huurprijsregulering, waarbij een deel van de woningen permanent aan het inkomen wordt gekoppeld, voorkomt dat deze later op de vrije markt terechtkomen.
Modulair bouwen met kwaliteitsnormen kan snelheid brengen, maar mag niet ten koste gaan van isolatie, geluidsisolatie of gemeenschappelijke ruimtes. De betrokkenheid van huurders bij selectiecriteria en wijkontwikkeling verhoogt de acceptatie en bruikbaarheid. Een samenwerking tussen de gemeenten Palma, Manacor, Menorca en Ibiza bij het strategisch bundelen van bouwgrond kan de infrastructurele voorzieningen veiligstellen.
En tot slot heeft de openbare woningvoorraad een onderhoudsfonds nodig, omdat nieuwbouw alleen het probleem niet oplost. Kortom: de uitbreiding met 171 woningen is dringend nodig, maar geen wondermiddel. Wie tempo eist, moet ook vragen tegen welke prijs, voor wie en met welk perspectief. Zonder duidelijkheid over kosten, locaties en huurmodellen blijft het project een eerste stap, meer niet.
Bron: agentschappen
