Degenen onder u die in Spanje wonen en bang zijn om op 1 april voor de gek gehouden te worden, hoeven zich geen zorgen te maken: in Spanje worden geen 1 april-grappen gevierd. 1 april wordt in Spanje al gevierd, namelijk op 28 december, de dag van de onschuldige kinderen of “Día de los Santos Inocentes” . Er zijn echter twee uitzonderingen in Spanje, namelijk op het Balearische eiland Menorca, waar 1 april of “Día de las bromas de abril” of in het Balearisch “Dia d’enganyar” wordt gevierd, en in de regio Galicië met de “Día dos enganos”.
Een 1 april-grap (ook bekend als aprilgrap of aprilvis) is een traditie waarbij mensen op 1 april elkaar proberen voor de gek te houden. Over het algemeen is niet bekend waar 1 april als dag van de grappen vandaan komt en wat de oorsprong ervan is, maar dat weerhoudt mensen er niet van om theorieën te bedenken.
Volgens sommige bronnen vindt de bijzondere betekenis van 1 april zijn oorsprong in de omschakeling van de Franse kalender naar de Gregoriaanse kalender, die in 1582 door paus Gregorius XIII werd afgekondigd. Daarvoor werd Nieuwjaar gevierd van 25 maart tot 1 april. Met de omschakeling van het kalendersysteem werd het nieuwjaarsfeest verplaatst naar 1 januari. Wie dit vergat of weigerde het nieuwe kalendersysteem te accepteren, ontving uitnodigingen voor niet-gehouden feesten, grappige cadeautjes en dergelijke. Deze verklaring is echter onwaarschijnlijk.
De grap met 1 april wordt al genoemd in een Franse bron uit het jaar 1508, dus lang voor de verklaring in theorie één. De eerste vermelding in een Nederlandstalige bron stamt uit de tijd rond 1560 in Brugge, een gedicht van de rederiker Eduard de Dene. Het gaat om een parodie op de “1 april”, waarin een bediende het plan van zijn heer doorziet om hem voor de gek te houden. De geschiedenis ervan gaat dus minstens terug tot het begin van de 16e eeuw. De wijdverspreide populariteit van het fenomeen wijst echter op een oudere oorsprong.
Een andere theorie stelt dat de 1 april-grap teruggaat op een vroeger middeleeuws feest: het feest van de dwazen. La fête des fous was van de 5e tot de 16e eeuw bijzonder populair in Frankrijk. Het werd rond 1 januari gevierd door een valse paus of bisschop te kiezen, en ging gepaard met allerlei rituelen en festiviteiten die de geestelijkheid parodieerden.
In de Spaanstalige wereld (Spanje en Latijns-Amerika) is 28 december, de Dag van de Onschuldige Kinderen (Día de los Inocentes), het equivalent van 1 april. Nadat iemand voor de gek is gehouden, roept men vaak “Inocente palomita que te dejaste engañar” (Onschuldig duifje, je bent voor de gek gehouden) of kortweg “Inocente para siempre!” (Voor altijd dom!).
De uitzondering op de Spaanse regel is het Balearische eiland Menorca, waar de “Dia d’enganyar” (dag van de nar) daadwerkelijk op 1 april wordt gevierd. Dat komt doordat het eiland in de 18e eeuw een Britse kolonie was en daar van oudsher de aprilgrap werd gevierd, wat ook zijn weerslag heeft gehad op de cultuur van het Balearische eiland.
De autonome regio Galicië is nauw verbonden met de Oudengelse cultuur, waardoor de inwoners van dit deel van Spanje eveneens 1 april vieren, dat daar echter “Día dos enganos” (dag van de bedrog) of “Día dos Burros” (dag van de ezels) wordt genoemd.
Bron: persbureaus
