De president van de Balearen, Marga Prohens, is van plan belastingverlichting te geven aan verhuurders die in 2026 afzien van huurverhogingen. Dit moet een stimulans zijn, maar is dat voldoende om de verwachte huurstijgingen voor ongeveer 24.000 huishoudens te voorkomen? Is dit een lokmiddel of slechts een druppel op een gloeiende plaat gezien de dreigende huurverhogingen? Kunnen fiscale prikkels verhuurders ervan weerhouden de huurprijzen te verhogen na het aflopen van de prijsbinding?
Deze vraag houdt velen bezig. De regering van de Balearen wil verhuurders belastingvoordelen aanbieden als zij het komende jaar afzien van huurverhogingen. De achtergrond hiervan is het aflopen van de staatsprijsbinding voor huurwoningen, waardoor de drempel voor huurverhogingen wordt verlaagd. Veel huishoudens maken zich zorgen.
In Palma is de bezorgdheid over de volgende afrekening van de bijkomende kosten en de ontevredenheid over de woningmarkt voelbaar. Er wordt gediscussieerd of de politiek nog wel over effectieve instrumenten beschikt. De oppositie verwacht voor volgend jaar aanzienlijke verhogingen voor ongeveer 24.000 huishoudens, wat op het eiland duidelijk voelbaar zou zijn. Een belastingvoordeel voor het niet verhogen van de huurprijs klinkt in eerste instantie aantrekkelijk. Het beloont zogenaamd verantwoordelijk gedrag en creëert een economische prikkel om niet meteen toe te geven aan de druk op de huurprijzen.
De maatregel heeft echter structurele zwakke punten. Het is onduidelijk hoe hoog het voordeel moet zijn en of het voor alle verhuurders geldt: grote bedrijven, kleine particuliere eigenaren of vastgoedfondsen. Forfaitaire bonussen zouden de verkeerde partijen kunnen bevoordelen. Bovendien ontbreekt een controlemechanisme. Zonder een transparant register waarin wordt bijgehouden welke huurprijzen hoe lang stabiel blijven, ontstaat er een maas in de wet. Verhuurders zouden op korte termijn kleinere kortingen kunnen geven of de omzetting in vakantieverhuur kunnen forceren, wat het effect van de regel zou ondermijnen.
Wie bijvoorbeeld met een gezin van zes personen in Son Gotleu woont, zal er weinig van merken als de maatregel vooral ten goede komt aan grote verhuurders. Het debat concentreert zich te veel op kortetermijnprikkels en te weinig op stabiliteit op lange termijn. Er ontbreken concrete cijfers over hoeveel huurcontracten normaal aflopen, welke huurprijzen worden gehanteerd en hoeveel objecten gemakkelijk naar de vakantieverhuurmarkt zouden kunnen overgaan. Ook wordt nauwelijks melding gemaakt van de regionale verschillen: Palma-stad is niet hetzelfde als Mallorca-land. In landelijke gemeenten hebben schaarste aan aanbod en toeristische druk andere gevolgen.
Bron: agentschappen
