In Spanje stijgt of landt in juli 2026 gemiddeld elke twaalf seconden een vliegtuig – een record dat tegelijkertijd aanleiding geeft tot scherpe kritiek. Het grote aantal vliegbewegingen op Spaanse luchthavens weerspiegelt enerzijds de economische bloei en het internationale toerisme, maar roept anderzijds ernstige ecologische vragen op. Vooral milieuactivisten eisen nu een ommezwaai in de vervoerssector, aangezien veel binnenlandse vluchten als vermijdbaar worden beschouwd.
De Spaanse luchtverkeersleiding Enaire registreerde in juli 257.909 vluchten – meer dan ooit tevoren in één maand. Op drukke luchthavens zoals Málaga, Valencia, Madrid en Barcelona worden vliegtuigen om de minuut of zelfs om de seconde afgehandeld. De milieuorganisatie „Ecologistas en Acción“ ziet hierin een buitensporige en onnodige belasting van het milieu. Volgens hen zouden veel korteafstandsvluchten, met name die naar bestemmingen met een goed uitgebouwd hogesnelheidstreinnetwerk, kunnen worden vervangen door alternatieven per trein. Alleen al vanaf de luchthaven Madrid-Barajas vertrekken jaarlijks meer dan 27.000 vluchten naar steden als Barcelona, Málaga, Valencia en Vigo, die rechtstreeks per hogesnelheidstrein bereikbaar zijn.
De organisatie verwijst naar een studie met indrukwekkende cijfers: als vluchten zouden worden afgeschaft waarvoor een treinverbinding bestaat met een reistijd van maximaal vier uur, zouden jaarlijks ongeveer 50.000 vluchten kunnen worden bespaard en meer dan 300.000 ton CO₂-uitstoot kunnen worden vermeden. Dat zou bijna een tiende zijn van de totale uitstoot van binnenlandse vluchten in Spanje. Bovendien zou de samenleving jaarlijks circa 50 miljoen euro aan externe kosten – bijvoorbeeld door geluidsoverlast en luchtvervuiling – besparen. Daarbij zou de trein vaak sneller zijn, als men de heen- en terugreistijden meerekent.
Ondanks herhaalde aankondigingen, waaronder ook wettelijke voorschriften zoals de „Ley de Movilidad Sostenible“, die korteafstandsvluchten moeten terugdringen, ontbreekt tot nu toe een concreet uitvoeringsplan. Integendeel: het Spaanse investeringsplan DORA III voorziet tot 2031 in bijna 13 miljard euro voor de uitbreiding van de luchthavens. Veel grote luchthavens worden uitgebreid om het internationale luchtverkeer te vergroten. Deze aanpak staat haaks op de eisen van milieubewegingen en de wens van een groot deel van de bevolking naar meer duurzame mobiliteit.
De kloof tussen politieke beloften en daadwerkelijke maatregelen laat zien hoe complex en omstreden de verkeersomslag in Spanje is. Uiteindelijk staat het intensieve vliegverkeer niet alleen voor economische belangen, maar ook voor de uitdaging om manieren te vinden waarop mobiliteit en milieubescherming met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht. Alleen door consequent op te treden zou de „vliegwaanzin“ kunnen worden afgeremd – een stap die niet alleen het klimaat, maar ook de levenskwaliteit van de bevolking ten goede zou komen.
Bron: persbureaus
