Volgens een recent rapport van de Red Europea de Lucha contra la Pobreza y la Exclusión Social leven in Spanje ongeveer 2,5 miljoen werkenden onder de armoedegrens. Dat betekent dat een vaste baan niet langer automatisch bescherming biedt tegen sociale uitsluiting en armoede – een alarmerende bevinding in een land waar 11,6 procent van de werkenden ondanks een fulltime baan niet genoeg verdient om in hun levensonderhoud te voorzien.
Opvallend is vooral dat 33 procent van de mensen die in Spanje in armoede leven, een vaste baan heeft, terwijl slechts 20 procent werkloos is. Dit toont aan dat het hebben van een baan alleen het scheppen van banen op zich geen oplossing is als de kwaliteit van het werk te wensen overlaat. De oorzaken van de hoge armoede onder werkenden liggen vooral in de slechte kwaliteit van het werk: seizoensgebondenheid, lage lonen en onvrijwillig deeltijdwerk komen veel voor. Veel banen zijn geconcentreerd in de horeca en de toeristische sector, die vaak weinig toegevoegde waarde bieden en gepaard gaan met onzekere arbeidsomstandigheden.
Vrouwen worden hierdoor extra getroffen, omdat zij vaak onbetaald zorgwerk verrichten en daardoor alleen in deeltijd kunnen werken, wat hun inkomen aanzienlijk vermindert. Bovendien leeft vier procent van alle werkenden in Spanje in ernstige armoede, dat wil zeggen met minder dan 40 procent van het nationale mediaaninkomen. Zij kunnen hier nauwelijks aan ontsnappen door meer te werken.
Het Spaanse socialezekerheidsstelsel blijkt weinig effectief te zijn bij de herverdeling: ondanks verhogingen van het minimumloon en programma’s voor een minimuminkomen blijft de bescherming structureel zwak. In vergelijking met andere Europese landen vermindert Spanje de armoede door middel van overheidsuitkeringen met slechts 23,2 procent, terwijl landen als Ierland of Frankrijk aanzienlijk beter presteren. Daar komt nog bij dat het belastingstelsel minder progressief is en er weinig wordt geïnvesteerd in sociale woningbouw en gezinsondersteuning, wat de druk, met name in grote steden als Madrid en Barcelona, nog verder vergroot.
Wie in Spanje woont of overweegt te emigreren, moet zich bewust zijn van deze realiteit: een arbeidscontract biedt hier allang geen sociale zekerheid meer. Armoede onder werkenden is een complexe uitdaging die veel verder reikt dan louter werkgelegenheid en politieke oplossingen vereist die verder kijken dan alleen het creëren van banen.
Bron: persbureaus
